Нарбут Тэадор

Тэадор Нарбут

Тэадор Нарбут (Фёдар Яўхімавіч; 1784, в. Шаўры Воранаўскага р-на – 26. 11.1864), гісторык і археолаг. Скончыў Віленскі ўніверсітэт (1803). У 1803 прыняты ў Пецярбургскі кадэцкі корпус. Удзельнік руска-французскай (1806-1807 гг.) і руска-шведскай (1808-1809 гг.) войнаў (капітан рас. арміі, ваен. інжэнер). Мяркуюць, што ён з’яўляецца аўтарам праекта Бабруйскай крэпасці і ўдзельнікам яе будаўніцтва. З 1812 года ў адстаўцы, даследваў гісторыю ВКЛ. Вёў раскопкі ў Падняпроўі. Першы ў Беарусі даў вызначэнне курганам як месцам старажытнага пахавання. У 1820 годзе адкрыў ямнае пахаванне недалёка ад Шаўроў (Лідскі павет). Апісаў руіны крэпасці на Нёмане каля в. Лыскава Гродзенскага павета, даследваў Лідскі замак. Збіраў і вывучаў помнікі археаграфіі. Адшукаў у Старым Быхаве адну з першых хронік 16 ст. Аўтар фундаментальнага твора “Гісторыя літоўскага народа”. Увёў у навуковы ўжытак шэраг крыніц, у т. л. Хроніку Быхаўца (1846). Сабраў багатую калекцыю археалагічных матэрыялаў. Апублікаваў шэраг артыкулаў пра Ліду, Навагрудак, Індуру і інш. Займаўся пытаннямі старажытнай міфалогіі, этнаграфіі, фалькларыстыкі.

Асноўныя творы

Нарбут, Т. Народныя песні Яна Каханоўскага / Т. Нарбут // Раса нябёсаў на зямлі тутэйшай. – Мінск, 1998. – С. 382-388.

Narbutt, T. Pomniejsze pisma historyczne / T. Narbutt. – Wilno, 1856.

Narbutt, T. Dzieje narodu litewskiego w krotosci zebrine z dolaczeniem potoku pochodzen ludow narodu litewskiego i czterech tablic rodowych ciazat litewskich / T. Narbutt. – Wilno: Drukiem Jozefa Zawadskiego, 1847. – 244 s.

Narbutt, T. Dzieje storozutne narodu litewskiego : w 9 t. / T. Narbutt – Wilno : Nakl. i druk A. Marcinowskiego, 1835-1841. – T. 1-9.

Narbutt, T. O kurhanach. Badanie Starozytnosci Zitevskich // Tygodnik Wilenski. 1818. T. 7. – № 123. – S. 163.

Нарбут, Т. Трохі зь гісторыі горада Ліды : [старажыт. гіст. літоўскага народа. Т. 5 дадат. 1 Вільня. 1839) // Лідскі летапісец. – 1998. – № 4. – С. 9-10.

Аб жыцці і творчай дзейнасці

Нарбут Тэадор // Беларуская энцыклапедыя : у 18 т. / рэдкал. Г. П. Пашкоў [інш.]. – Мінск, 2000. – Т. 11. – С. 152.

Грыцкевіч, А. П. Нарбут Тэадор [Фёдар Яўхімавіч] / А. П. Грыцкевіч // Бел.СЭ : у 12 т. – Мінск, 1973. – Т. 7. – С. 396-397.

Нарбут Теодор (Федор Ефимович) 8.11.1784 – 26.11.1864 // Бел. ССР: кр. энцикл.: в 5 т. – Мінск, 1982. – Т. 5. – С. 447-448.

Нарбут Тэадор // Энцыкл. гісторыі Беларусі : у 6 т. / рэдкал. М. В. Біч [і інш.]. – Мінск, 1999. – Т. 5. – С. 279-280.

Нарбут Тэадор // Асветнікі зямлі беларускай, Х-пач. ХХ ст. : энцыкл. давед. / гал. рэд. Г. П. Пашкоў. – Мінск, 2001. – С. 305-306.

Нарбут Тэадор // Археалогія і нумізматыка Беларусі : энцыкл. / рэдкал. М. С. Сташкевіч [і інш.]. – Мінск, 1993. – С. 459.

Нарбут Тэадор // Энцыклапедыя літаратуры і мастацтва Беларусі : у 5 т. / рэдкал. І. П. Шамякін [і інш.]. – Мінск, 1987. – Т. 4. – С. 10.

Нарбут Тэадор // Беларусь : энцыкл. давед. / гал. рэд. Б. І. Сачанка. – Мінск, 1995. – С. 516.

Семянчук, А. Нарбут (Остык-Нарбут) Тэадор [Федар Яўхімавіч; 28.10.(8.11).1784, маёнтак Шаўры Лідскага пав. – 14 (26)11.1864] / Альбіна Семянчук // Вялікае княства Літоўскае : энцыкл. : у 2 т. / гал. рэд. Г. П. Пашкоў. – Мінск, 2007. – Т. 2. – С. 346.

Нарбут Теодор // Республика Беларусь : энцикл. : в 6 т. /рэд.кал. Г. П. Пашкоў [і інш.]. – Мінск, 2007. – Т. 5. – С. 302-303.

Нарбут Тэадор [Фёдар Яўхімавіч; 28.10.(8.11).1784 – 14 (26)11.1864] // Мысліцелі і асветнікі Беларусі: энц. давед. – Мінск, 1995. – С. 509-510.

Ненадавец, А. Нарбут Тэадор (Фёдар Яўхімавіч; 8.11.1784, в.Шаўры Воранаўскага р-на [Лідскага павета] – 26.11.1864) / А. М. Ненадавец // Беларускі фальклор : у 2 т. – Мінск, 2006. – Т. 2. – С. 200-201.

Маёнтак Шаўры Лідскага павета (радзіма гісторыка Т. Нарбута) / фотаздымак ; малюнак Н. Орды // Вялікае княства Літоўскае : энцыкл. : у 2 т. – Мінск, 2005. – Т. 1. – С. 99.

Ненадавец, А. М. Тэадор Нарбут / А. М. Ненадавец. – Мінск : Полымя, 1996. – 63 с. – (Нашы славутыя землякі).

Нарбут Тодар // Пяткевіч, А. Людзі культуры з Гродзеншчыны / А. Пяткевіч. – Гродна, 2000. – С. 224-225.

Нарбут, А. Родословная литовского историка Теодора Нарбута / А. Нарбут // Институт истории АН СССР. – 1989. – Т. 2.

Алексеев, Л. В. Федор Ефимович Нарбут (1784-1864) / Л. В. Алексеев // Алексеев, Л. В. Археология и краеведение Беларуси ХVІ в. – 30-е годы ХХ в./ Л. В. Алексеев. – Мінск, 1996. – С. 21-23.

Нарбут, А. Н. Жизнь и деятельность Теодора Нарбута / А. Н. Нарбут // Наш радавод. – Гродна, 1993. – Кн. 5, ч. 1. – С. 146-156.

Нарбут, А. Н. Жизнь и деятельность Теодора Нарбута. Нарбуты : происхождение и родословные / А. Н. Нарбут // Наш радавод. Кн. 1–2. – Гродно, 1990. – С. 263-269. Ненадавец, А. Крэпасць на Бярэзіне / А. М. Ненадавец. – Мінск : Полымя, 1993. – 71 с.

Карев, Д. В. У истоков белорусской национальной историографии. Конец ХVIII – 50-е г. ХІХ в. (истор. Наука Белоруссии и Литвы времен Т. Нарбута) / Д. В. Карев // Наш радавод. Кн. 1-2. – Гродно, 1990. – С. 199-262.

Трусаў, А. А. Пачынальнікі [вывучэння помнікаў Беларусі: Т. Нарбут і інш.] / А. Трусаў // Трусаў, А. А. Старонкі мураванай кнігі : манум. архітэктура эпохі феадалізму і капіталізму. – Мінск : Навука і тэхніка, 1990. – С. 10-18.

Каханоўскі, Г. А. Т. Нарбут (1784-1864) / Г. А. Каханоўскі // Каханоўскі, Г. А. Прадвесне навукі / Г. А. Каханоўскі. – Мінск, 1990. – С. 18-22.

Каханоўскі, Г. А. Т.Я. Нарбут // Каханоўскі, Г. А. Археалогія і гістарычнае краязнаўства Беларусі ў ХVI- XIX cтст. – Мінск, 1984. – С. 36-38.

Каханоўскі, Г. Тэадор Нарбут і Беларусь / Генадзь Каханоўскі // Браслаўскія сшыткі : гіст. зб. – 2000. – № 4. – С. 10-11.

Артыкулы

Гулецкий, Д. Достойный потомок славного рода : жизненные перекрестки Теодора Нарбута / Д. Гулецкий // Советская Белоруссия. – 2009. – 22 сентября. – С. 12-13.

Суднік, С. Тодар з Нарбутаў Лідскіх: верш / Станіслаў Суднік // Лідскі летапісец. – 2004. – № 3-4. – С. 19.

Меранкоў, М. Тодар Нарбут, 1990. Палатно, алей: 80х60 см: [партрэт] / М. А. Меранкоў // Лідскі летапісец. – 2004. – № 3-4. – 2-я стар. вокл.

Першы гісторык Ліды : [Т. Нарбут] // Сяброўка. – 2003. – № 2. – С. 5.

Чаропка, В. Dulce est patria mori / Вітаўт Чаропка // Беларускі гістарычны часопіс. – 2003. – № 7. – С. 30-39.

Руль, У. Сын трох народаў : [пра Т. Нарбута] / У. Руль // Воран. газ. – 2002. – 27 сак. – С. 3.

Руль, У. Мець памяць, не забываць: [пра Т. Нарбута] / У. Руль // Краязн. газ. – 2000. – № 1-2. – С. 7.

Шолах, І. Тэадор Нарбут : навуковец і патрыёт / І. Шолах // Сям’я. – 1999. – 12 лістап. – С. 6.

Ненадавец, А. Незаслужана забыты / Аляксей Ненадавец // Полымя. – 1999. – № 5. – С. 212-225.

Каханоўскі, Г. Тэадор Нарбут і Беларусь / Г. Каханоўскі // Чырвоная змена. – 1998. – 22 студзеня.

Суднік, С. Вялікі сын Лідчыны / Станіслаў Суднік // Лідскі летапісец. – 1997. – № 3. – С. 9-11.

Марціновіч, А. Нарбут… вядомы і невядомы: [кн. А. Ненадаўца “Тэадор Нарбут”] / А. Марціновіч // Кніга і мы. – 1997. – № 12. – С. 3.

Талерчык, А. Першы летапісец нашай гісторыі : да 210-годдзя з дня нараджэння і 130-годдзя з дня смерці гісторыка Т.Я.Нарбута / А.Талерчык, А. Майсёнак // Пагоня. – 1994. – 2-8 снежня. – С. 5.

Ненадавец, А. Тэадор Нарбут / А. Ненадавец // Каляндар. – 1992.

Майсёнак, А. Славуты сын Лідчыны : Т. Нарбут / А. Майсёнак // Уперад. – 1989. – 8 снежня.

Астраўцоў, С. Гісторыя вачыма мастака : [маст. С. Янкоўскі, аўтар партрэта Т. Нарбута] / С. Астраўцоў // Чырвоная змена. – 1989. – 18 лістапада. – С. 8.

Ненадавец, А. Інжынер рускай арміі : [Т. Нарбут] / А. Ненадавец // Помнікі гісторыі і культуры Беларусі. – 1988. – № 4. – С. 31-32.

Бібліяграфія

220 год з дня нараджэння Тэадора Нарбута (1784–1864), гісторыка і археолага // Новыя кнігі. – 2004. – № 5 (дадатак). – С. 30-32.

Нарбут Тэадор (1784-1864) // Новыя кнігі Беларусі. – 1993. – № 10 (дадатак). – С. 7-9.

Лаўрэш Леанід

Леанід Лаўрэш

Леанід Лявонцьевіч Лаўрэш (нар. 1 сакавіка 1963, Ліда) – беларускі краязнаўца, гісторык. У 1985 годзе скончыў электратэхнічны факультэт Беларускага палітэхнічнага інстытута па спецыяльнасці інжынер. З’яўляецца стваральнікам гістарычна-краязнаўчага сайта Рawet.net. Сферай навуковых інтарэсаў Леаніда Лаўрэша з’яўляецца краязнаўства і гісторыя. Навуковая зацікаўленасць гісторыяй Лідчыны ахоплівае шырокі часавы дыяпазон – ад першабытнасці да часу Заходняй Беларусі (1921-1939 гг.). Асабліва цікавіцца еўрапейскімі падзеямі канца XIV – пачатка XV стагоддзя, якія закранулі Лідчыну. З’яўляецца ўдзельнікам творчага калектыву Гродзенскага дзяржаўнага ўніверсітэта, які па заданні Інстытута гісторыі НАНБ ажыццяўляе навукова-даследчую працу па канфесійнай гісторыі Беларусі XIX стагоддзя. Публікуецца з 2000 года. Першыя артыкулы сталі вынікам вандраванняў па Лідчыне, падчас якіх у вёсцы Ішчэлна быў знойдзены сонечны гадзіннік (верагодна адзіны ў Беларусі), а ў вёсцы Бабры – камень-следавік. Леанід Лаўрэш з’яўляецца аўтарам шэрагу артыкулаў пра асобныя прыходы, храмы і капліцы. Ён зрабіў вялікі ўнёсак у царкоўнае краязнаўства. Пры гэтым, верагодна першым у Беларусі, заняўся краязнаўствам уніяцкай царквы. У кнізе “Грэкакаталіцкая (уніяцкая) Царква на Лідчыне” (2012) паказаў у кантэксце аналагічных усходнееўрапейскіх працэсаў царкоўна-рэлігійны працэс на Лідчыне ў ХVI-ХХ стагоддзях. Леанід Лаўрэш таксама даследуе гісторыю прыродазнаўчых навук у Беларусі. Адмысловая сфера даследаванняў Лаўрэша ў гэтай сферы – астраномія. Ёй прысвечаны шэраг артыкулаў і кніга нарысаў “І зорнае неба над галавой…” (2013). Даследуе Леанід Лаўрэш біяграфіі і дзейнасць вядомых ураджэнцаў Лідчыны, у тым ліку звяртаючы ўвагу на малавядомыя імёны. Ён апублікаваў шэраг біяграфій і біяграфічных даследаванняў, у тым ліку Кіпрыяна Кандратовіча, Яўгена фон Гротэ дэ Буко, Дзіянісія Хлявінскага, Антонія Гарэцкага, Францішка Нарвойша, Аляксандры Нарбут, Цэзарыя Каменскага, Марціна Почобут-Адляніцкага, Яна Снядэцкага, Вітольда Цэраскага, Гаўрылы Ціхова. Леанід Лаўрэш з’яўляецца аўтарам 9 кніг і больш як 200 артыкулаў. Яго артукулы друкаваліся ў газеце “Наша слова”, часопісах “Лідскі Летапісец”, “Маладосць”, “Гістарычны альманах” і іншых розных навуковых зборніках.

Асноўныя творы

Лаўрэш, Л. Там, дзе спыніўся час… . Лідскія гістарычныя некропалі / Л. Л. Лаўрэш, Г. І. Лаўрэш, — Гродна : «ГроКарДрук», 2024. — 222 с.

Лаўрэш, Л. Як горад Ліда ўвайшоў у ХХ стагоддзе. Пошта, чыгунка, электычнасць і першыя аўтамабілі / Леанід Лаўрэш. – Гродна : “ГроКарДрук”, 2024. – 150 с.

Лаўрэш, Л. Шпацыры па старой Лідзе / Леанід Лаўрэш. — Гродна : ЮрСаПрынт, 2020. – 342 с.

Лаўрэш, Л.Л. Інстынкт пазнання. Нарысы з гісторыі адукацыі ў горадзе Ліда / Л.Л. Лаўрэш. – Гродна : ЮрСаПрынт, 2023. – 192 с.

Лаўрэш, Л. Шэпт пажоўклых старонак : Лідчына ў люстэрку прэсы 1900-1939 гг. / Леанід Лаўрэш. – Гродна : ЮрСаПрынт, 2017. – 432 с. – (Бібліятэка “Ziemi Lidzkej” № 4).

Лаўрэш, Л. Маламажэйкаўская царква: гістарычн ы нарыс / Леанід Лаўрэш ; [навуковы рэдактар, прадмова С. Марозавай]. – Гродна : ЮрСаПрынт, 2017. – 113 с.

Лаўрэш, Л. Паўстанчы дух : 1812, 1831, 1863 гады на Лідчыне / Леанід Лаўрэш. – Гродна : ЮрСаПрынт, 2016. – 243 с.

Лаўрэш, Л. Вандалін Шукевіч : беларускі археолаг і краязнаўца / Леанід Лаўрэш. – Мінск : Харвест, 2014. – 63, [1] с. – (100 выдатных дзеячаў беларускай культуры).

Лаўрэш, Л. “І зорнае неба над галавой…” : нарысы з гісторыі астраноміі / Леанід Лаўрэш. – Мінск : Лімарыус, 2013. – 264, [1] с.

Лаўрэш, Л. Ліда ўчора і сёння : гісторыя горада ў выявах / Леанід Лаўрэш ; [прадмова К. Серафіновіч]. – Ліда : Лідская друкарня, 2013. – 151 с.

Лаўрэш, Л. Грэка-каталіцкая (уніяцкая) Царква на Лідчыне / Леанід Лаўрэш ; пад рэд. С. В. Марозавай. – Полацк : Грэка-каталіцкая парафія Святамучаніка Язафата ў г. Полацку, 2012. – 127с.

Лаўрэш, Л. Генерал Кіпрыян Кандратовіч / Л. Лаўрэш. – Ліда,2007.– 43с.

Лаўрэш, Л. Ліда на старых малюнках, паштоўках, фотаздымках / Л. Лаўрэш, У. Круцікаў. – Ліда, 2001. – 108 с.

Лаўрэш, Л. Людвік Нарбут / Леанід Лаўрэш // Асоба і час: беларускі біяграфічны альманах / уклад. Аляксандр Фядута. – Мінск, 2015. – Вып. 6. – С. 74–105.

Лаўрэш, Л. Пра Міхала Шымялевіча : крэскі да біяграфіі найлепшага гісторыка горада Ліды / Леанід Лаўрэш // Асоба і час: беларускі біяграфічны альманах / уклад. Аляксандр Фядута. – Мінск, 2015. – Вып. 6. – С. 133–165.

Лаўрэш, Л. Уніяцкі святар Адам Плаўскі / Леанід Лаўрэш // Асоба і час: беларускі біяграфічны альманах / уклад. Аляксандр Фядута. – Мінск, 2015. – Вып. 6. – С. 125–132.

Лаўрэш, Л. Першая сусветная вайна і Ліда / Л. Лаўрэш // Першая сусветная вайна : Памяць павінна жыць : навук.-практ. канферэнцыя “ІІ Лідскія чытанні” : зборнік дакладаў / склад. Г. Р. Курбыка, рэд. А. А. Быстыцкая . – Ліда, 2014. – С. 3 – 10.

Лаўрэш, Л. Каменныя магілы і камяні-следавікі Лідчыны / Л. Лаўрэш // Запісы таварыства аматараў беларускай гісторыі імя В. Ластоўскага / уклад. і рэд. А. Е. Тарас. – Мінск, 2013. – С. 34–41.

Лаўрэш, Л. Пасля паўстання / Л. Лаўрэш // Паўстанне 1863 г. на Беларусі і Кастусь Каліноўскі : матэрыялы навук.-практ. канферэнцыі (г. Мінск 23 сакавіка 2013 г.) / пад рэд. А. Я. Тараса – Мінск, 2013. – С. 5–12.

Лаўрэш, Л. Род Путкамераў // Асоба і час. Беларускі біяграфічны альманах. / уклад. Аляксандр Фядута. – Мінск Лемарыус, 2013. – Вып. 5. — С. 302—313.

Лаўрэш, Л. Гісторыя чыгункі на Лідчыне : [2-я палавіна XIX — 1-я палавіна XX стст.] / Леанід Лаўрэш // Сучасны стан беларускага краязнаўства і валанцёрскі рух : матэрыялы рэсп. навук.-практ. канф. (г. Мінск, 16 крас. 2012 г.) / М-ва культуры РБ, ГА «ТБМ імя Ф. Скарыны». – Мінск, 2012. – С. 173–185.

Лаўрэш, Л. Аляксандра Нарбут : жанчына-акадэмік у XVIII стагоддзі / Л. Лаўрэш // Через гендерное равенство – к участию в общественной и политической жизни общества: материалы II Республиканской науч.-практ. конф. (г. Мозырь 15 июня 2012 г.) / Гродненская районная женская организация “Надежда” ОО “Белорусский союз женщин”; Отдел образования Гродненского райисполкома; факультет истории и социологии УО “Гродненский государственный университет имени Янки Купалы» при поддержке Украинского женского фонда; [сост.: Л. В. Кашенкова, С. В. Морозова, Н. И. Черкес; ред. кол.: Л. В. Кашенкова, С. В. Морозова, Н. И. Черкес]. – Мозырь: Белый Ветер, 2012. – С. 177–179.

Лаўрэш, Л. Дайноўскі і Радуньскі замкі гістарычнай Лідчыны. Нататкі краязнаўцы / Леанід Лаўрэш // Румлёўскія старонкі: помнікі гісторыі, прыроды і культуры паміж турыстычнай прывабнасцю і навуковай цікавасцю : матэрыялы IV адкрытай рэгіян. навук.-практыч. канф. па праблемах рэгіяналістыкі і краязнаўства “Румлёўскія чытанні” (Гродна, 18 лют. 2011 г.) / [рэдкалегія: В. Р. Карнялюк (гал. рэд.) і інш.]. – Гродна : ГрДУ, 2011. – С. 39–46.

Лаўрэш, Л. Крыніцы для вывучэння гісторыі калоніі дзяржаўных дамоў у Лідзе : (1920 — 1930-я гг.) / Леанід Лаўрэш // Гістарычная ўрбаністыка: асновы метадалогіі і крыніцазнаўчая база : зб. навук. арт. / УА “Гродзен. дзярж. ун-т імя Я. Купалы”; рэдкал. І. В. Соркiна (гал. рэд.) [і інш.]. – Гродна, 2011. – С. 362–365.

Лаўрэш, Л. Антоні Гарэцкі: забыты паэт /Л. Лаўрэш // Ад лiдскiх муроў: лiтаратурна-мастацкi зборнiк 2010–2011гг. / уклад. М. Мельнік, К. Сыцько; гал. рэд. С. Суднік – 2011. – № 7. – C. 194–201.

Лаўрэш, Л. Вітольд Карлавіч Цэраскі / Леанід Лаўрэш // Гістарычны альманах. – 2011. – Т. 17. – С. 101–124.

Лаўрэш, Л. Аляксандра Нарбут – акадэмік Берлінскай акадэміі навук / Л. Лаўрэш // Асоба i час: беларускi бiяграфiчны альманах / уклад. Аляксандр Фядута – Мінск: Лімарыус, 2011. – Вып. 4. – C. 6–16.

Лаўрэш, Л. Генерал Кіпрыян Кандратовіч : Крэскі да жыцця / Л. Лаўрэш // Асоба i час: беларускi бiяграфiчны альманах / Аляксандр Фядута – Мінск: Лімарыус, 2010. – Вып. 2. – C. 81–104.

Лаўрэш, Л. Ксёндз Дзіянісій Хлявінскі, філамат [(1793 — 1870)] / Л. Лаўрэш // Навагрудчына ў гістарычна-культурнай спадчыне Еўропы : да 600-годдзя Грунвальдскай бітвы. [рэдкалегія: А. А. Каваленя, А. К. Кулак і інш.] – Мінск : Рыфтур, 2010. – С. 172-174.

Лаўрэш, Л. Прамысловасць горада Ліда ў 1920-я-30-я гг. / Л. Лаўрэш // Працэсы ўрбанзацыі ў Беларусі ў ХІХ – пачатку ХХІ ст.: зб. навук. арт / УА “Гродзенскі дзярж. ун-т імя Я.Купалы” ; рэд. кал. І. П. Крэнь, І. В. Соркіна. – Гродна, 2010. – С. 181-188.

Лаўрэш, Л. Гараджанін эпохі Асветніцтва (Францішак Нарвойш) / Л. Лаўрэш // Гістарыяграфія і крыніцы па гісторыі гарадоў і працэсаў урбанізацыі ў Беларусі : зборнік навук. артык. / УА “Гродзенскі дзярж. ун-т імя Я.Купалы” ; рэд. І. В. Соркіна, Г.А. Хацкевіч. – Гродна, 2009. – С. 208-214.

Лаўрэш, Л. Царква ў Дзікушках / Л. Лаўрэш // Хрысціянства ў гістарычным лёсе беларускага народа: зборнік навук. арт. : у 2 ч / УА “Гродзенскі дзярж. ун-т імя Янкі Купалы” ; рэдкал. : Э. С. Ярмусік, С. У. Сілава, С. В. Марозава. – Гродна, 2009. – Ч. 2. – 311-316.

Лаўрэш, Л. Аляксандра Нарбут з Ліды – акадэмік Берлінскай акадэміі навук / Л. Лаўрэш // 3-я Нефёдаўскія чытанні. Беларускае мастацтва: гісторыя і сучаснасць. ВКЛ у гісторыі Беларусі. – Т. 3. – Мінск, 2009. – С. 120-124.

Лаўрэш, Л. Ян Снядэцкі (1756 – 1830) – навуковец і асветнік гістарычнай Літвы / Л. Лаўрэш // Гістарычны альманах. / БДУ; рэд. Міраслаў Нагельскі Генадзь Сагановіч. – Мінск. – 2009. – Т. 15. – С. 75-88.

Лаўрэш, Л. Месца заключэння Востраўскага пагаднення 1392г. / Л. Лаўрэш // Лiда i Лiдчына : да 685-годдзя з дня заснавання горада: матэрыялы рэсп. навук.-практ. канф. (Ліда, 3 кастр. 2008 г.) / гал. рэд. А. Худык. – Ліда, 2009. – C. 44-48.

Лаўрэш, Л. Месца заключэння Востраўскага пагаднення 1392г. // Гiстарычны альманах. – 2007. – Том 13. – С. 109-118.

Аб жыцці і творчай дзейнасці

Пяткевіч, А. Літаратурна-мастацкае слова / А. М. Пяткевіч // Слова і кніга Прынёмання : зборнік навуковых артыкулаў / А. М. Пяткевіч. – Гродна, 2016. – С. 96, 105, 113, 118, 124.

Лаўрэш, Л. GAUDEAMUS IGITUR : успаміны / Леанід Лаўрэш // Ад лідскіх муроў : літар.-маст. зборнік 2012-2015гг. / гал. рэд. Станіслаў Суднік ; уклад. Станіслаў Суднік, Алесь Хітрун. – Ліда, 2015. – № 8. – С. 187-196.

Марозава, С. В.Людзі культуры Гродзеншчыны: Леанід Лаўрэш / Святлана Марозава. — Гродна : ЮрСаПрынт, 2023. – 64 с.

От солнечных часов до многочисленных открытий в истории нашего города: путь лидского исследователя Леонида Лавреша // Принеманские вести (Лида). – 2024. -25 апр. – С. 4.

Василевская, Н. Что пишут лидские авторы и где их почитать / Наталья Василевская, ; Татьяна Жилинская ; фото // Принеманские вести (Лида). — 2022. — 3 марта. — С. 4.

Баль, Б. У Лідзе адбылася прэзентацыя кнігі Леаніда Лаўрэша / Барыс Баль // Наша слова. — 2020. — 7 кастр. — С. 3.

Канановіч, В. Цікавая сустрэча з беларускім пісьменнікам / Вольга Канановіч // Наша слова. — 2020. — 26 лют.— С. 5.

Краўцэвіч, А. К. «Шпацыры па старой Лідзе» Леаніда Лаўрэша / Аляксандр Краўцэвіч // Наша слова. — 2020. — 19 лют. — С. 5.

Мацулевіч, А. Новыя кнігі па канфесійнай гісторыі Беларусі гарадзенскіх аўтараў. Лідская прэзентацыя / Аляксандр Мацулевіч // Наша слова. – 2017. – 22 сакавіка (№12). – С. 7.

Мацулевіч, А. В. Пяць стагоддзяў Маламажэйкаўскай царквы / Аляксандр Мацулевіч // Лідская газета. – 2017. – 29 сакавіка. – С.12.

Мацулевіч, А. Новыя кнігі па канфесійнай гісторыі Беларусі гарадзенскіх аўтараў : лідская прэзентацыя / Аляксандр Мацулевіч; фота // Наша слова. – 2017. – 22 сак. – С. 7-8.

Мацулевіч, А. Тры гістарычныя эпохі ў адной кнізе / А. Мацулевіч // Наша слова. – 2016. – 27 ліпеня (№ 30). – С. 3.

Мацулевіч, А. Тры падзеі ў адной кнізе / Аляксандр Мацулевіч // Лідская газета. – 2016. – 27 ліпеня. – С. 11.

Лаўрэш, Л. “Народ, які абуджаецца, не патрабуе нянек” / Л. Лаўрэш // Звязда. – 2014. – 4 лістап.

Лаўрэш, Л. “Кожная знаходка – нагода для радасці” / Л. Лаўрэш, гутар. Н. Шчарбачэвіч // Звязда. – 2014. – 30 верасня. – C. 7.

Мацулевiч, А. “На пажаўцелых здымках Ліды вякоў адбіўся нетаропкі ход…” / А. Мацулевіч // Лiдская газета. – 2014. – 12 чэрвеня. – C. 15.

Марозава, С. Мае адкрыцці Леаніда Лаўрэша // Лiдскi Летапiсец. – 2013. – № 1. – C. 18-24.

Марозава, С. Мае адкрыцці Леаніда Лаўрэша // Лiдская газета. – 2013. – 28 лютага. – C. 4.

Леаніду Лаўрэшу – 50: лідскі краязнаўца, удзельнік многіх навуковых краязнаўчых і гістарычных канферэнцый // Наша слова. – 2013. – № 9. – 27 лютага. – C. 1.

Марозава, С. Мае адкрыцці Леаніда Лаўрэша : лідскі краязнаўца, удзельнік многіх навуковых краязнаўчых і гістарычных канферэнцый / С. Марозава // Наша слова. – 2013. – № 9. – 27 лютага. – C. 7.

Мацулевiч, А. Гісторыя, сабраная па крупінках : прэзентацыя кнігі Леаніда Лаўрэша “Грэка-каталіцкая (уніяцкая) царква на Лідчыне” у гісторыка-мастацкім музее / А. Мацулевіч // Лiдская газета. – 2012. – 31 мая. – C. 3.

Прэзентацыя кнігі Леаніда Лаўрэша ў Лідзе : у канферэнц-зале Цэнтральнай раённай бібліятэкі імя Янкі Купалы // Наша слова. – 2012. – № 21. – C. 8.

Суднік, С. Лідскія беларускамоўныя сайты / С. Суднік // Наша слова. – 2008. – 10 снеж.

Лявон Лаўрэш, рэдактар аднаго з найбольш грунтоўных краязнаўчых сайтаў “Pawet” // Наша слова. – 2008. – 27 лют.

Лаўрэш Леанід Лявонцьевіч : [(нар. у 1963г., Ліда)] // Краязнаўчая газета. – 2005. – № 40 (кастр.). – C. 2.

“Павет” Леаніда Лаўрэша // Лідскі Летапісец. – 2001. – № 3. – С. 1.

Электронныя рэсурсы

Леанід Лаўрэш : [электронны рэсурс] // Вікіпедыя : свабодная энцыклапедыя. – Рэжым доступа https://be.wikipedia.org/wiki Леанід Лявонцьевіч Лаўрэш.

Лаўрэш Леанід Лявонцьевіч. Беларускі краязнавец, незалежны даследчык і перакладчык з польскай мовы. Біяграфія // Саюз беларускіх пісьменнікаў. Асабістыя старонкі Сяброў СПБ. Л. – Рэжым доступа: http://lit-bel.org/by/friends/355/lauresh-ljeanid-ljavoncjevich.html

Бібліяграфія

Леанід Лаўрэш / ДУ “Лідская раённая бібліятэка імя Янкі Купалы”; склад. Г. Курбыка. – Ліда, 2018. – 20 с. – (Славутыя землякі).

26.06.2023 г.

Краснадубская Людміла

Людміла Краснадубская

Краснадубская Людміла Мікалаеўна нарадзілася ў в. Вішнёўка Мінскага раёна ў 1957 годзе. Пасля заканчэння сярэдняй школы паступіла ў сельскагаспадарчы тэхнікум у Мар’інай Горцы. Лёс распарадзіўся так, што спачатку яна пераехала ў Дзятлаўскі раён, вёску Жукоўшчына, а затым – у Ліду. Яе лічаць сваёй паэтэсай у трох раёнах: Мінскім, Дзятлаўскім і Лідскім. Друкавалася ў газетах Лагойскага, Дзятлаўскага і Валожынскага раёнаў; у зборніках літаратурна-мастацкага аб’яднання “Рунь” пад кіраўніцтвам члена Саюза пісьменнікаў Беларусі В. Ф. Гіруць-Русакевіч “Помнім і жывём”, “Нашчадкі”. Жыве ў Лідзе. Аўтар кнігі “Дарогаю жыцця”. Гэта першая ўласная кніга Людмілы Краснадубскай. У вершах творцы – любоў, трывогі і перажыванні, радасць і сум, хваляванні, расчараванні і надзея – ўсё, з чым чалавек сустракаецца, аб чым задумваецца на няпростай жыццёвай дарозе.

Да вашай увагі верш Людмілы Краснадубскай.

ЧЫМ Я ЖЫВУ

​ Рог месяца ў небе разгараецца

І цішыня спадае ў траву…

Цікаўныя ўсё пытаюцца:

Чым я жыву і як жаву.

Свае нягоды я дзялю з сябрамі.

І радасці з сябрамі я дзялю.

І зямельку родную сваю, як маму,

Даччыным сэрцам шчыра так люблю.

Дзе мова матчына – мая,

Маіх дзядоў і, думаю, нашчадкаў.

Дзе не змялее жытніца дабра,

Не згіне, ад чужых нападкаў.

Асноўныя творы

Краснадубская, Л. Дарогаю жыцця : [зборнік вершаў] / Людміла Краснадубская. – Мінск, 2017. – 60 с.

Краснодубская, Л. Стихи / Людмила Краснодубская // Дарослыя — дзецям : ІІ літаратурны конкурс імя В.Навіцкай / склад. Г. Курбыка, рэд. А.Быстрыцкая, адказны за вып. А. Мартынаў. – Ліда, 2016. – С. 160-161.

Аб жыцці і творчай дзейнасці

Краснадубская Людміла // Дарогаю жыцця : [зборнік вершаў] / Людміла Краснадубская. – Мінск, 2017. – С. 1 (вокл.).

Кірчук Іван

Іван Кірчук

Іван Кірчук – унікальны прадстаўнік сучаснай беларускай этнакультуры. Шматграннасць яго таленту дзівіць: ён фалькларыст і педагог, спявак і мультыінструменталіст, кампазітар, літаратар, мастак. Нарадзіўся ў 1958 годзе ў горадзе Ліда. Скончыў Лідскае музычнае вучылішча па спецыяльнасці “дырыжор акадэмічнага хору”. У 1985 годзе скончыў універсітэт культуры па спецыяльнасці “дырыжор народнага хору”. Тры гады займаўся ў аспірантуры Інстытута Мастацтвазнаўства, этнаграфіі і фальклору АН РБ па спецыяльнасці “фальклярыстыка”. Больш за 14 гадоў працаваў у Мінскім вучылішчы мастацтваў заг. аддзяленнем “Абрадавая дзейнасць і фальклор”. Усё творчае жыццё Івана Кірчука звязана з беларускім фальклорам. На гэтым няпростым шляху ёсць цудоўныя вехі: музей, пачатак якому паклалі экспедыцыі па вёсках з бацькам, рэканструкцыя мноства абрадаў, серыя метадычных дапаможнікаў і кніг па фальклору, стварэнне некалькіх фальклорных калектываў, у тым ліку “Тройцы” – лепшага на сучаснай беларускай этнасцэне. Ён сцвярджае, што праз фальклор мы вучымся разумець сябе, праз гісторыю свайго роду даведваемся пра сямейныя каштоўнасці, раскрываем творчы патэнцыял асобы. У цяперашні час Іван Кірчук дацэнт кафедры этналогіі і фалькларыстыкі ў Беларускім дзяржаўным педагагічным універсітэце імя М.Танка. Шмат эксперыментуе са студэнтамі з беларускім фальклорам, працягвае папаўняць свой этнаграфічны музей, які ў цяперашні час знаходзіцца ў Галандыі, збірае музычныя інструменты, піша кнігі і не толькі па абрадам і святам Беларусі, праводзіць семінары ў Расіі па славянскіх рытуалах і святах. Пра яго зняты відэафільм “Іван Іванавіч”. Аўтар кніг “Автобаны и минестрели” і “Гарыць свечка ля алтара”. Кнігі напоўнены шматлікімі прытчамі, казкамі і вершамі ўласнага сачынення.

Прапануем вашай увазе некалькі вершаў Івана Кірчука з кнігі “Гарыць свечка ля алтара”.

* * *

Я – безземельный…

Нищий я,

Не то, что мои Предки…

Мной позабыты сыновья –

Лишь в паспорте «отметки».

Из сундука рассыпав прах,

Не углядел святое:

остался в жизни «на бобах»

и не нашел родное…

Я что – «в рубашке» был рождён?

Иль в жертву Музам принесён?

* * *

Растрепалась борода тополиная,

застучала клювами семья журавлиная.

Стали ночи коротки, а денёчки жаркие.

Зависает радуга разноцветной аркою.

Я по радуге сбегал в травушку былинную

и березке песню пел заунывную.

Воду из колодца пил – старого, дремучего –

но никак не мог понять Духа Всемогущего.

В Духа, что живет во всём, мерит высшей мерою,

я с годами всё сильней укрепляюсь верою!

Только веру я обрел с опозданием:

не учил меня мой дед этим знаниям.

Асноўныя творы

Лозка, А. Тэатралізаваныя школьныя святы / Алесь Лозка, Иван Кирчук. – Мінск : “Беларуская энцыклапедыя”, 2004. – 176 c.

Кирчук, И. Автобаны и менестрели / И. Кирчук. – Минск : ООО “Ковчег”, 2009. – 414 с.

Кірчук, І. Выхаванне на нацыянальных традыцыях / Іван Кірчук. – Мінск, 2008. – 192 с.

Кирчук, И. Горит свеча у алтаря… : (исповедь менестреля) / Иван Кирчук. – Минск : Промкомплекс, 2014. – 500 с.

Кирчук, И. Города восхождений / Иван Кирчук. – Минск. ООО “Белпринт”, 2021. – 440 с.

Кірчук, І. Кветка Перуна: каляндарна-абрадавы даведнік: тэатралізаваныя гульні, святы, казкі / Іван Кірчук, Кацярына Кірчук. — Мінск : НПП Регула, 2022. — 313, [2] с.

Кирчук, И. Масленица / Иван Кирчук. – Минск, 2005. – 71 с.

Кирчук, И. Славянские гадания / Иван Кирчук. – Минск, 2005. – 106 с.

Кирчук, И. Праздник осеннего равноденствия. – Минск, 2005. – 88 с.

Кирчук, И. Ярила-Купала / Иван Кирчук. – Минск, 2005. – 162 с.

Аб жыцці і творчай дзейнасці

​​Карповіч, А. На чым ігралі нашы продкі / Арына Карповіч // Звязда. – 2023. – 20 снеж. – С. 13.

Цэгла, Я. Фальклорныя скабры / Яна Цэгла // Літаратура і мастацтва. – 2023. – 10 лют. – С. 7.

Кирчук, И. И. Три ключа творчества и судьбы / Иван Кирчук, ; беседовала Н. Цыркун // Неман. — 2023. — № 6. — С. 116—164.

Дзядзюля, А. Кветка Перуна : Іван Кірчук запрашае ў чароўны свет беларускіх абрадаў, песень і казак / Алена Дзядзюля ; фота // Звязда. – 2022. – 14 чэрв. – С. 12. – Рецензия на: Кветка Перуна / Іван Кірчук.

Кирчук, И. “Не обижаюсь, если меня не узнают на улице” / Иван Кирчук, беседовала Наталия Василевская // Принеманские вести. – 2021. – 28 окт. – С. 2.

Кірчук, І. Лабірынты ведаў нашых продкаў / Іван Кірчук, гутарыў Цімур Вычужанін // Полымя. – 2019. – № 7. – С. 144-148.

Целяшук, В. Музычная арыфметыка Івана Кірчука / Вікторыя Целяшук // Звязда. – 2018. – № 180. – С. 1, С. 5.

Степан, В. Современное колдовство : Иван Кирчук / Владимир Степан // Советская Белоруссия. – 2018. – 15 июня. – С. 2.

Кирчук, И. Гори, гори, новый огонь / Иван Кирчук, бесед. Андрей Муковозчик // Советская Белоруссия. – 2018. – 6 января. – С. 11.

Арлова, Т. Беларусь пачынае і выйграе : монаспектакль Івана Кірчука “Дарожка мая” на ХХІІ Міжнародным тэатральным фестывале “Белая вежа” / Таццяна Арлова // Літаратура і мастацтва. – 2017. – 6 кастрычніка (№ 40). – С. 13.

Русілевіч, В. “Дарожка” прывяла дамоў… / Вікторыя Русілевіч // Лідская газета. – 2017. – 7 чэрвеня. – С. 14.

Рагін, Я. М. Этнавыхаванне – рэч рэальная : што паспяваюць за шэсць гадзін? / Яўген Рагін // Культура. – 2016. – 26 лістапада (№ 48). – С. 11.

Давыдава, А. Чароўная “Троіца” / Алена Давыдава // Рэспубліка. – 2016. – 7 красавіка. – С. 5.

Клімаў, А. Не час “Троіцы”? / Алег Клімаў // Культура. – 2016. – 2 красавіка (№ 14). – С. 2.

Кирчук, И. “Наша обрядовая культура – это не шоу” / Иван Кирчук, бесед. Антон Ананич // Минская школа сегодня. – 2015. – № 9. – С. 60-63.

Кірчук, І. Пра што мне піша неба / Іван Кірчук // Культура. – 2015. – 17, 31 студзеня; 14, 28 лютага; 14 сакавіка; 11, 25 красавіка (№3, 5, 7, 9, 11, 15, 17). – С. 14.

Кiрчук, I. “Зорная карта” Кірчука / І. Кірчук, гутар. А. Клімаў // Культура. – 2014. – № 41. – 11 кастрычніка. – C. 6-7.

Весялуха, М. Музыка і вершы рамантыкаў / М. Весялуха // Лiтаратура i мастацтва. – 2012. – № 24. – 15 чэрвеня. – C. 9.

Кирчук, И. “Бороду ношу в честь дедов и прадедов” : уроженец г. Лиды, руководитель этнотрио “Троіца” Иван Кирчук / И. Кирчук, бесед. О. Ганевич // Комсомольская правда. – 2012. – 31 мая. – C. 44.

Чернухо, А. “Белорусы звучат очень мощно” / А. Чернухо // Народная газета. – 2012. – 19 мая. – C. 15.

Шаюк, К. “Троіца” стала пяць разоў першай / К. Шаюк // Звязда. – 2012. – 30 сакавіка. – C. 8.

Ганевич, О. Группой года в Беларуси стала “Троіца” / О. Ганевич // Комсомольская правда. – 2012. – 23 марта.

Чернухо, А. Эксперты выбрали “Троіцу” : группой 2011 года стала фолк-рок группа “Троица” / А. Чернухо // Народная газета. – 2012. – 23 марта.

Кирчук, И. Сыграть на дереве дождя / И. Кирчук, бесед. А. Васянин // Советская Белоруссия. – 2011. – 24 ноября.

Сухадолаў, А. “Варажбіт” у Заслаўі / А. Сухадолаў // Лiтаратура i мастацтва. – 2011. – № 35. – 2 верасня. – C. 3.

Кiрчук, I. “Троіца” – экспа, …магія “Варажбіта” з акарынай / І. Кірчук, гутар. С. Трафілаў // Культура. – 2011. – № 34. – 20 жніўня.

Романова, Е. “Обряды могут и навредить” / Е. Романова // Комсомольская правда. – 2011. – 6 июля. – C. 12.

Корбут, О. Иван Кирчук импровизирует / О. Корбут // Советская Белоруссия. – 2011. – 9 красавіка.

Кiрчук, I. Аўдыёзапісы не гінуць / І. Кірчук // Культура. – 2010. – № 36.

Завадская, И. Иван Кирчук живет на чемоданах / И. Завадская // Советская Белоруссия. – 2010. – 4 сентября.

Габышева, Е. Менестрели об автобанах : биография и география легендарной “Троицы” на страницах новой книги Ивана Кирчука / Е. Габышева // Народная газета. – 2010. – 14 студзеня.

Кирчук, И. “Чтобы быть здоровым, нужно слушать белорусский фольк” : интервью с лидером этнотрио “Троица” Иваном Кирчуком / И. Кирчук // Комсомольская правда. – 2009. – 17-23 декабря. – C. 12-13.

Кирчук, И. Фолк без рамок / И. Кирчук, бесед. Н. Декола, А. Незванов // Советская Белоруссия. – 2009. – 12 декабря. – C. 12.

Кирчук, Г. Творческая лира нашего менестреля / Г. Кирчук, бесед. Е. Орехво // Лiдская газета. – 2009. – 1 снежня. – C. 3.

Кiрчук, I. “Нашы песні спяваюць, як калыханкі” / І. Кірчук, гутар. В. Целяшук // Звязда. – 2009. – 13 лістапада.

Петров, С. Иван Кирчук проехал / С. Петров // Советская Белоруссия. – 2009. – 31 октября.

Павлов, А. Позывные любви / А. Павлов // Советская Белоруссия. – 2008. – 18 декабря. – C. 10.

Мартыненка, В. Варажбіт из “Troitsы” : Іван Кірчук / В. Мартыненка // Народная газета. – 2008. – 4 верасня.

Кiрыковiч, А. Кірчук лепш за Клуні! / Алесь Кірыковіч // Лiтаратура i мастацтва. – 2006. – № 43. – C. 11.

Пепеляев, В. Тайная ворожба Ивана Кирчука / Валентин Пепеляев // Советская Белоруссия. – 2006. – 20 октября. – C. 14.

Шаўцова, Г. Таямнічая варажба Івана Кірчука : “Троіца” пакарыла Амерыку / Ганна Шаўцова // Беларусь. – 2006. – № 11-12. – C. 58-59.

Васiлевiч, У. Кірчук Іван Іванавіч (н. 14.09.1958, г. Ліда) / У. Васілевіч, А. Гурчанка // Беларускі фальклор: у 2 т. / гал. рэд. Г. П. Пашкоў [і інш.] – Мінск: “Бел. энцыклапедыя”, 2005. – Т. 1. – C. 686-687.

Шестакова, О. На Гродзеннщине родились Дмитрий Войтюшкевич и Иван Кирчук / О. Шестакова // Комсомольская правда. – 2005. – 29 октября. – C. 30-31.

Цiмошык, Л. Векавы пыл не схавае векавы попел : Іван Кірчук / Л. Цімошык // Звязда. – 2005. – 6 мая. – С. 3.

Будкiн, С. Іван Кірчук – пераемнік Мулявіна / Сяргей Будкин // Мастацтва. – 2004. – № 9. – С. 17-19.

Берасцень, С. “Троіца” : працяг будзе! / Святлана Берасцень // Мы – беларусы. – 2003. – C. 200-201.

18.07.2022 г.

Васько Уладзімір

Уладзімір Васько

Нарадзіўся ў 1937 г. у вёсцы Ліпічанка Шчучынскага раёна. Скончыў Гродзенскі педінстытут імя Янкі Купалы. Настаўнічаў. Працаваў у Шчучынскай і Дзятлаўскай раённых газетах. У 1972 годзе пераехаў у Ліду і ўладкаваўся на работу ў рэдакцыю газеты “Уперад” (зараз “Лідская газета”). Працаваў на пасадах карэспандэнта прамысловага аддзела, загадчыка аддзела пісьмаў, намесніка рэдактара. Друкаваўся ў абласных і рэспубліканскіх выданнях пад псеўданімамі: Катовіч Віталь, Золак А., Аленчык А., Алесь Непахісны, Баравік Васіль, Апанас Лужок, Алесь Дударык, Вахта А., Падбел Уладзімір, Міхась Жамойда, Максім Бурнос. Першы верш надрукаваў ў Жалудокскай газеце “За радзіму”. Узначальваў літаратурнае аб’яднанне “Суквецце” пры рэдакцыі “Лідскай газеты”. Менавіта Уладзмір Гаўрылавіч даў назву аб’яданню. Аўтар зборнікаў паэзіі “Прасветленасць” (1981), “На схілах берагоў” (1997), “Кругаварот жыцця” (2011) і прозы “Лясная рапсодыя” (2013), “Зігзагі лёсу” (2017), “Энергія душы” (2018). У 2023 годзе быў надрукаваны зборнік вершаў, баек, апавяданняў Уладзіміра Васько «Неабдымнае». З 2007 года член Саюза беларускіх пісьменнікаў. За апавяданне “Айн унд цванцыг, драй унд фірцыг” стаў лаўрэатам конкурса рэдакцыі газеты “Звязда” і Саюза пісьменнікаў Беларусі. У 2008 годзе ў конкурсе, аб’яўленным Лідскім раённым выканаўчым камітэтам і рэдакцыей Лідскай газеты” да 685-годдзя заснавання Ліды, за свой цыкл вершаў заняў першае месца.

Да вашай увагі некалькі вершаў Уладзіміра Васько.

ПЕРШАПАЧАТАК

Шлях ад ночы да дня Самы лепшы ў жыцці. Першы спеў салаўя, Першы водбліск крыніц. Першы стук, першы ўздых. Прывітанне шаша! Свежы зрок, востры слых, Маладзее душа. Першых промняў пучок На дрыготкай вярбе. Ля крынічкі бычок Прагна траўку скубе. Ноччу дожджык прайшоў – Лужын выткаўся бляск. Водар пі хоць каўшом – Не нап’ешся ніяк. Шлях ад ноч да дня, Бы пачатак жыцця. Паганяю каня – пырскі ў неба ляцяць.

ПРАСВЯТЛЕННЕ

Празрысты дзень, бы ў верасні вада, Чапляецца дымок за тэлефонны дрот. Хто першы руку сёння мне падасць, Каму якое я зраблю дабро? Дзень напачатку – і ў маёй душы Трапечуцца вясёлыя надзеі. Яшчэ няма аварый на шашы, Вяршацца ўсюды добрыя падзеі. І, мне здаецца, я ўдзельнік іх, І блізкіх, і далёкіх, што не бачна. А як шумяць над Нёманам гаі, Як лопае крылом па хвалях качка. І неабдымнасць неба і зямлі Мяне не як уласніка хвалюе. Я тут, а дзесьці ружы расцвілі, А ў Байкануры мой зямляк стартуе. І гэта толькі радуе мяне І прыбаўляе сілы і натхнення. Празрыста ў полі, на пясчаным дне, І на зямлі, і ў небе прасвятленне.

Асноўныя творы

Васько, У. Г. Неабдымнае : паэзія і проза / Уладзімір Васько. – Ліда : Лідская друкарня, 2023. – 168 с.

Васько, У. Апавяданні / Уладзімір Васько // Ад лідскіх муроў : літаратурна-мастацкі зборнік 2010-2011 / рэд. С. Суднік. – 2011. – № 7. – С. 177-187.

Васько, У. Вершы / Уладзімір Васько // Ад лідскіх муроў: літар.-маст. зборнік 2012-2015 гг. / гал. рэд. С. Суднік; уклад. С. Суднік, А. Хітрун. – Ліда, 2015. – № 8. – С. 10-13.

Васько, У. Вершы / Уладзімір Васько // Новы замак: літаратурны альманах / гал. рэд. С. Астравец. – Мінск, 2014. – С. 7-8.

Васько, У. Вершы / Уладзімір Васько // Дарослыя – дзецям : І літаратурны конкурс імя В. Навіцкай / Лідская раённая бібліятэка імя Янкі Купалы; рэд. М.Мельнік, А.Быстрыцкая. – Ліда, 2014. – С. 11–17.

Васько, У. Вершы / У. Васько // Мой горад – гонар мой : зборнік вершаў лидских аўтараў / уклад. К. А. Серафіновіч. – Ліда : Лід. друкарня, 2013. – С. 12-16.

Васько, У. Вершы / Уладзімір Васько // Новы замак : літаратурны альманах / гал. рэд. С. Астравец. – Мінск, 2012. – С.37-39.

Васько, У. Вершы / У. Васько // Галасы : штогоднік. – Гродна, 2004. – № 3. – С. 64-67.

Васько, У. Вершы / У. Васько // Галасы : штогоднік / уклад. Ю.Голуб. – № 2. – Гродна, 2003. – С. 43-46.

Васько, У. Вершы / У. Васько // Галасы : штогоднік / уклад. Ю.Голуб. – № 1. – Гродна, 2002. – С. 30-33.

Васько, У. Водпаведзь. Завіток : апавяданні / Уладзімір Васько // Ад лідскіх муроў: літар.-маст. зборнік 2012-2015 гг. / гал. рэд. С. Суднік; уклад. С. Суднік, А. Хітрун. – Ліда, 2015. – № 8. – С. 178-186.

Васько, У. Зігзагі лёсу / У. Васько. – Гродна : ТАА “ЮрСа Прынт”, 2017. – 216 с. Васько, У. Знаёмства : урывак з аповесці “Не згіне на зямлі чалавек” / У. Васько // Ад лідскіх муроў : літ-маст зборнік / рэд. Юры Карэйва. – 2001. – № 5. – С. 61-63.

Васько, У. Лясная рапсодыя : проза / Уладзімір Васько. – Ліда : Лідская друкарня, 2013. – 200 с.

Васько, У. Кавалер : апавяданне / Уладзімір Васько // Ад лідскіх муроў : літаратурна-мастацкі зборнік / рэд. М. Масла. – 1999. – № 2/3. – С. 28-29.

Васько, У. Кругаварот жыцця : вершы / Уладзімір Васько. – Ліда : Лідская друкарня, 2011. – 100 с.

Васько, У. На Залатой планеце : фантастычная аповесць для дзяцей / Уладзімір Васько // Дарослыя – дзецям : ІІ літаратурны конкурс імя В. Навіцкай / Лідская раённая бібліятэка імя Янкі Купалы; рэд. А.Быстрыцкая. – Ліда, 2016. – С. 104-123.

Васько, У. Г. На перавалах часу : вершы, байкі, проза / Уладзімір Васько. – Ліда : Лідская друкарня, 2021. – 215 с.

Васько, У. На схілах берагоў : вершы / Уладзімір Васько. – Ліда, 1997. – 109 с. Васько, У. Панямонцы / У. Васько // Бацька наш Нёман : вершы, апавяданні, нарысы, эсэ / уклад. Я.І. Хвалей; маст. В.П. Свентахоўскі. – Мінск : Юнацтва, 2001. – С. 356-357.

Васько, У. Прасветленнасць: вершы / Уладзімір Васько. – Мінск : Маст. літ., 1981. – 46 с. – (Першая кніга паэта).

Васько, У. Храм Купалы : верш / У. Васько // Шануйце роднае слова!: анталогія твораў лідскіх літаратараў / уклад. і рэд. М. Мельнік. – Ліда, 2008. – С. 36.

Васько, У. Энергія душы / У. Васько. – Ліда : Лідская друкарня, 2018. – 160 с.

Аб жыцці і творчай дзейнасці

Сэрвач, Р. Прыцягненне прасветленасці / Раман Сэрвач ; фота // Лідская газета. — 2024. — 12 чэрв. — С. 17. Рецензия на: Зігзагі лёсу / У. Васько

Мацулевіч, А. Жадалі выдаць дзесятую кнігу, а па магчымасці і яшчэ / Аляксандр Мацулевіч ; фота // Лідская газета. — 2023. — 28 чэрв. — С. 17.

Мацулевіч, А. «І неабдымнасць неба і зямлі мяне не як уласніка хвалюе…» / Аляксандр Мацулевіч ; фота // Лідская газета. — 2023. — 14 чэрв. — С. 11.

​ Сэрвач, Р. Невычарпальны зорак акіян… / Раман Сэрвач ; фота // Літаратура і мастацтва. — 2023. — 2 чэрв. — С. 7.

Хітрун, А. “Эх, каб радкі мае ляталі, як тыя ластаўкі угары!” / Алесь Хітрун ; фота // Наша слова. – 2022. – 12 студзеня . – С. 14.

«Не меч прынёс я вам, а верш, каб душы ім ублагаволіць…» // Лідская газета. – 2022. – 5 студзеня. – С. 19.

Хітрун, А. “Энергія душы” ад Уладзіміра Васько / Алесь Хітрун // Наша слова. – 2018. – № 52. – С. 8.

Грынкевіч, Я. Вечарына да 80-годдзя Уладзіміра Васько / Яраслаў Грынкевіч // Наша слова. – 2017. – 1 лютага. – С. 7.

Мацулевіч, А. Зігзагі лёсу Уладзіміра Васько / А. Мацулевіч // Наша слова. – 2017. – 26 крас. – С. 8.

Свечкин, А. Рапсодия поэтической души / А. Свечкин // Лідская газета. – 2017. – 7 чэрв. – С. 11.

Хітрун, А. Да 80-годдзя – выхад чарговай кнігі Уладзіміра Васько “Зігзагі лёсу” / Алесь Хітрун // Лідскі Летапісец. – 2017. – № 1. – С. 26-27.

Пяткевіч, А. У 70-80-я гады // Слова і кніга Прынёмання : зборнік навуковых артыкулаў / А. М. Пяткевіч. – Гродна : ЮрСаПрынт, 2016. – С. 117-118.

Марціновіч, А. Дзіўны свет – Шчучыншчына / Алесь Марціновіч // Полымя. – 2015. – № 8. – C. 110-123.

Рамановіч, А. Добразычлівыя парады майстроў слова / А. Рамановіч // Лідская газета. – 2014. – 19 ліп. – С. 4.

Галубовіч, Л. Жырандоль для Новага замка / Л. Галубовіч // Дзеяслоў. – 2013. – № 3. – 340-346.

Мацулевіч, А. “Лясная рапсодыя” Уладзіміра Васько / А. Мацулевіч // Лідская газета. – 2013. – 15 жніўня. – С. 4.

Хітрун, А. Апавядаю пра “Лясную рапсодыю” і яе аўтара / Алесь Хітрун // Лідская газета. – 2013. – 4 студз. – С. 6.

“Падводзіць вынікі мне рана…” : [Уладзіміру Васько – 75 гадоў] // Лідская газета. – 2012. – 3 студз. – С. 5.

Макарэвіч, П. Натуральна, шчыра, задушэўна: [кніга лідскага паэта У.Васько “Кругаварот жыцця”] / П. Макарэвіч // Принеманские вести. – 2011. – № 29 (9 июня).

Мельнікаў, У. Гармонія думкі і пачуцця: [аб кнізе Уладзіміра Васько “Кругаварот жыцця”] / У. Мельнікаў // Лідская газета. – 2011. – 30 ліпеня. – С. 3.

Лідзін, П. Лідчане прыняты ў Саюз пісьменнікаў: [Уладзімір Васько, Алесь Стадуб, Пётр Макарэвіч] / П. Лідзін // Принеманские вести. – 2008. – 3 янв. – С. 7.

Бічэль-Загнетава, Д. Выказваюся, як думаю: [зборнік вершаў У. Васько “Прасветленасць”] / Данута Бічэль-Загнетава // Лідскі Летапісец. – 2007. – № 1. – С. 93-94.

Макарэвіч, П. Зерне адборнае слоў : [да 70-годдзя Уладзіміра Васько] / Пятро Макарэвіч // Лідскі Летапісец. – 2007. – № 1. – С. 91-93.

Дзелянкоўскі, М. У Ліды слаўная гісторыя : [кніга У. Васько “На схілах берагоў”] / М. Дзелянкоўскі // Книга и мы. – 1998. – № 24. – С. 1.

Лапко, А. Знітаванасць: [пра кнігу вершаў “На схілах берагоў” У. Васько] / А. Лапко // Гродзенская праўда. – 1997. – 7 кастр.

Масла, М. “Гімн нашым людзям і барам” : [кніга У. Васько “На схілах берагоў”] / Марыя Масла // Лідская газета. – 1997. – 12 чэрв.

Шынкоўскі, А. Лідскія аўтары ў часопісе: [У. Васько ў часопісе “Маладосць”] / А. Шынкоўскі // Лідская газета. – 1994. – 22 кастр.

Свечкін, А. З першай кнігай : [“Прасветленасць” – першая кніга лідскага аўтара У. Васько] / А. Свечкін // Уперад. – 1982. – 30 студз.

Бібліяграфія

Уладзімір Васько / Лідская раённая бібліятэка імя Янкі Купалы; рэд. А. А. Быстрыцкая. – Ліда, 2017. – 16 с. – (Звязаны лёсам).

Уладзіміру Васько – 75 : бібліягр. спіс / склад. Т. Бальцэвіч; рэд. Т. Зенюкевіч // Лідскі Летапісец. – 2012. – № 1. – С. 13.

Выпуск анлайн-праекта «Літаратурнае сузор’е Лідчыны»

26.06.2023 г.

Бацкевіч Максім

Бацкалевіч Максім

Малады і падаючы надзеі літаратар з Ліды Максім Бацкалевіч нарадзіўся ў 22.07.1994 годзе. З дзяцінства хварэе цяжкай формай ДЦП, прыкаваны да інваліднай калясцы, і ўсё яго наваколле – гэта яго родныя і кватэра, якой ён абмежаваны. Максім з залатым медалём скончыў школу, добра ведае англійскую мову і мае зносіны на ёй у Інтэрнэце са шматлікімі сябрамі. Ён аўтар шасці кніг. Усе яго творы аўтабіяграфічныя. Ён піша пра сябе, пра навакольны свет. Член Саюза пісьменнікаў Беларусі (2020 г.)

Да вашай увагі ўрывак з апавядання “Пернатые гости” Максіма Бацкалевіча.

Утром Максим проснулся раньше обычного. Ему хотелось поскорее посмотреть, прилетела ли в кормушку ещё какая-нибудь птичка. Сбросив с себя одеяло, мальчик приподнялся на левом локте и стал пытаться сесть. Однако, как он ни старался, ничего не получалось. «А что, если размахнуться ногами? Они потянут меня, и я смогу сесть», — возникла идея в голове у Максима, пока он отдыхал — от предыдущих попыток сесть. Но всё оказалось не таким уж лёгким делом, как это было задумано. Вместо того чтобы размахнуться двумя ногами сразу, у мальчика только получилось вразнобой ими барахтать в воздухе. И опять все старания проходили впустую. Тогда, недолго думая, он решил, что нужно размахнуться ещё сильнее. Через миг доска внизу кровати гулко зазвенела. А пятку левой ноги словно шибануло током, так, что в глазах у Максима потемнело. Сперва нога онемела. Несколько секунд спустя от пятки до колена пронеслась жгучая боль.

Асноўныя творы

Бацкалевич, М. Из родника моей памяти : [Электронный ресурс ] / Максим Бацкалевич // ridero.ru . – Режим доступа : https://ridero.ru/author/backalevich_maksim_v_cjf — Дата доступа 23.11.2021.

Бацкалевич, М. Карцер души : [Электронный ресурс ] / Максим Бацкалевич // ridero.ru . – Режим доступа : https://ridero.ru/author/backalevich_maksim_v_cjf — Дата доступа 23.11.2021.

Бацкалевич, М. Пятьдесят оттенков жизни : [Электронный ресурс ] / Максим Бацкалевич // ridero.ru . – Режим доступа : https://ridero.ru/author/backalevich_maksim_v_cjf — Дата доступа 23.11.2021.

Бацкалевич, М. 30 размышлений по поводу : [Электронный ресурс ] / Максим Бацкалевич // ridero.ru . – Режим доступа : https://ridero.ru/author/backalevich_maksim_v_cjf — Дата доступа 23.11.2021.

Бацкалевич, М. Утро Максима : [Электронный ресурс ] / Максим Бацкалевич // ridero.ru . – Режим доступа : https://ridero.ru/author/backalevich_maksim_v_cjf — Дата доступа 23.11.2021.

Бацкалевич, М. Чётки : [Электронный ресурс ] / Максим Бацкалевич // ridero.ru. – Режим доступа : https://ridero.ru/author/backalevich_maksim_v_cjf — Дата доступа 23.11.2021

Аб жыцці і творчай дзейнасці

Максим Бацкалевич: наш белорусский Стивен Хокинг ; фото // Принеманские вести (Лида). — 2024. — 24 окт. — С. 2.

Щерба, Н. «Одно слово из пяти букв он писал два часа» : как живет и работает лидчанин с тяжелой формой ДЦП / Наталья Щерба ; фото // Принеманские вести (Лида). — 2023. — 6 июля. — С. 4.

Кулик, Ю. Побег из карцера души / Юлия Кулик ; фото // Беларускі час. – 2022. – 1 июля. – С. 20.

Василевская, Н. Что пишут лидские авторы и где их почитать / Наталья Василевская ; Татьяна Жилинская ; фото // Принеманские вести (Лида). – 2022. – 3 марта. – С. 4.

Мацулевич, А. Высокая оценка упорного труда / Александр Мацулевич // Лідская газета. – 2020. – 2 снеж. – С. 8.

Мацулевич, А. Знакомьтесь: Максим Бацкалевич / Александр Мацулевич // Лідская газета. – 2019. – 4 снеж. – С. 17.

04.07.2022 г.

Багдановіч Ірына

Ірына Багдановіч

Ірына Багдановіч – беларуская паэтэса, перакладчыца, літаратуразнаўца. Нарадзілася ў 1956 годзе ў горадзе Ліда Гродзенскай вобласці. Скончыла гісторыка-філалагічны факультэт Гомельскага дзяржаўнага ўніверсітэта (1978) і аспірантуру пры Інстытуце літаратуры імя Янкі Купалы Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі (Мінск, 1983). Працавала малодшым і старшым навуковым супрацоўнікам Інстытута літаратуры імя Янкі Купалы НАН Беларусі (1983-2002), старшым выкладчыкам кафедры беларускай мовы і літаратуры Беларускага ўніверітэта культуры (1995-1997), вядучым навуковым супрацоўнікам Літаратурнага музея Янкі Купалы (2002-2003). З 1996 года – дацэнт кафедры гісторыі беларускай літаратуры філалагічнага факультэта БДУ. Кандыдат філалагічных навук (1985). Сябра Саюза беларускіх пісьменнікаў (з 1989 г.). Старшыня Рэспубліканскага аддзялення навуковага грамадскага таварыства “Міжнародная асацыяцыя беларусістаў” (з 2010 г.). Даследуе беларускую літаратуру ХІХ – першай паловы ХХ стагоддзя, беларуска-польскія міжлітаратурныя сувязі, творчасць Адама Міцкевіча, Янкі Купалы, Максіма Багдановіча, паэтаў “Маладняка” і “Узвышша”, літаратурную спадчыну пісьменнікаў-святароў. Перакладае з польскай, украінскай і рускай моў. Жыве ў Мінску.

Прапануем вашай уваге некалькі вершаў Ірыны Багдановіч.

«ГАЛАСЫ ФРЭСАК»

Мы – фрэскі на сцяне сабора. Раздаўшы колеры вякам, Глядзім з дапытлівым дакорам У твары вам, у душы вам. Мы – фрэскі, бачныя няярка У дымным мроіве часоў. I нашы выцвілыя фарбы, I шэпат вашых галасоў Яднае зараз прахалода Ўрачыстых старадаўніх сцен. Вы чуеце, нібыта зводдаль Гук нараджаецца, расце? To абудзілася званіца. Званоў знямелых языкі Спрабуюць сонна варушыцца I ліжуць медныя бакі… Мы – фрэскі на сцяне трывалай. За векам перажыўшы век, Нас мала вельмі выжывала Ў тваіх абдымках, чалавек. Нам не патрэбна пакланенне — Хаця б жаданне зразумець. I вочы новых пакаленняў Жыццё прадкажуць нам ці Смерць.

«ЛЮДЗІ НА ЎЗВЫШШЫ»

Кажуць хлусы: беларусы – Людзі на балоце, І балота іх калыска Ў радасці і ў самоце. Але мы тут скажам з верай Хлусакам увішным: Беларусы – гэта ўперад Людзі на ўзвышшы! А калі іх цёмны сілы ў балота цягнуць, Молім шчыра: Божа мілы, Выбаў з тае багны! І праліся ў сэрцы, душы Ласкаю нябеснай, Каб нам цешыцца няскрушна Доляю пачэснай.

Асноўныя творы

Багдановіч, І. Авангард і традыцыя: Беларуская паэзія на хвалі нацыянальнага адраджэння (манаграфія) / І. Багдановіч. – Мінск : Бел. навука, 2001. – 387 с.

Багдановіч, І. Альбом першакласніцы: Зборнік вершаў для дзяцей / І. Багдановіч. – Мінск : Маст. літ., 2003. – 24 с.

Багдановіч, І. Душа лістападу : Вершы, пераклады / Ірына Багдановіч. – Мінск : Кнігазбор, 2012. – 100 с. – (Кнігарня пісьменніка. – Вып. 28).

Багдановіч, І. Залатая Горка : Вершы. Пераклады. Артыкулы / Ірына Багдановіч. – Мінск : Кнігазбор, 2016. – 399 с.

Багдановіч, І. Прыватныя рымляне: вершы і пераклады / І. Багдановіч. – Мінск : A.S. Друкарня “Triclinium”, 2006. – 98 с.

Багдановіч, І. Сармацкі Альбом : Зборнік вершаў / І. Багдановіч. – Мінск: Ursus, 2004. – 84 с.

Багдановіч, І. Фрэскі : Вершы і паэмы / І. Багдановіч. – Мінск : Маст. літ., 1989. – 118 с.

Багдановіч, І. Чаравікі маленства : вершы / І. Багдановіч. – Мінск : Маст. літ., 1985. – 62 с.

Багдановіч, І. Янка Купала і рамантызм (манаграфія) / І. Багдановіч. – Мінск: Навука і тэхніка, 1989. – 220 с.

Аб жыцці і творчай дзейнасці

Багдановіч Ірына : “Узвышша” застаецца і сёння ўзорам / І. Багдановіч ; гут. А. Масквін // Дзеяслоў. – 2012. – № 2. – С. 309-314.

Бельскі, А. Духоўна-эстэтычныя шуканні Ірыны Багдановіч // Галасы і вобразы : літаратурна-крытычныя артыкулы / А. Бельскі. – Мінск : Літаратура і мастацтва, 2008. – С. 171-175.

Гарэлік, Л. М. Багдановіч Ірына / Л. М. Гарэлік // Беларускія пісьменікі :

Біябібліяграфічны слоўнік : у 6 т. / рэд. кал. І Багдановіч [і інш.]. – Мінск : Бел. энцыклапедыя, 1992. – Т. 1. – С. 156.

Ірына Багдановіч (біяграма) // Універсітэт літаратурны / уклад., прадм. І. Ф. Штэйнер, І. А. Бароўская. – Гомель : ГДУ імя Ф. Скарыны, 2005. – С. 172-173.

Мацулевіч, А. Тры музы Ірыны Багдановіч / Аляксандр Мацулевіч // Лідская газета. – 2016. – 13 ліпеня. – С. 7.

Мацюхіна, Т. Б. Готыка-імпрэсіяністычнае светабачанне Ірыны Багдановіч // Беларускі імпрэсіянізм / Т. Б. Мацюхіна. – Мінск, 2015. – С. 176-178.

Паненка з навабеліцкага саду : аўтабіяграфія // Залатая горка : Вершы. Пераклады. Артыкулы / І. Багдановіч. – Мінск : Кнігазбор, 2016. – С. 339-350. – (Кнігарня пісьменіка. – Вып. 80).

Пяткевіч, А. Літаратурна-мастацкае слова // Слова і кніга Прынёмання : зборнік навуковых артыкулаў / А. М. Пяткевіч. – Гродна, 2016. – С. 96, 105, 113, 118, 124.

Пяткевіч, А. Літаратурная Гродзеншчына : Мясціны. Людзі. Кнігі / А. Пяткевіч. – Мінск : Выд. цэнтр “Бацькаўшчына”, 1996. – С. 74-75.

Пяткевіч, А. Людзі культуры з Гродзеншчыны : даведнік. – Гродна : ГрДУ, 2000. – С. 20.

Саламеіч, І. У. Багдановіч Ірына Эрнстаўна / І. У. Саламеіч // Беларуская энцыклапедыя : у 18 т. / гал. рэд. Г. П. Пашкоў [і інш.]. – Мінск : Бел. энцыклапедыя, 1996. – Т. 2. – С. 205.

Скобла, М. Ірына Багдановіч (біяграма) // Краса і сіла : анталогія беларускай паэзіі ХХ стагоддзя / М. Скобла [і інш.]. – Мінск : Лімарыус, 2003. – С. 693.

Хiтрун, А. Кніга з залатой дзясяткі, альбо ў чым бачаць землякі заслугу лідчанкі Ірыны Багдановіч : сустрэча з даследчыцай, пісьменніцай, кандыдатам філалагічных навук, ураджэнкай г. Ліды Ірынай Багдановіч на прэзентацыі кнігі “Вінцук Адважны. Выбраныя творы” / А. Хітрун // Лiдская газета. – 2012. – 13 сакавіка. – C. 3.

Штэйнер, І. Ф. Верасовая нота кахання : Ірына Багдановіч // Alma Mater Universitatis / І. Ф. Штейнер. – Гомель : ГДУ імя Ф. Скарыны, 2010. – С. 143–145.

Бібліяграфія

Барташэвіч, Т. У. Багдановіч Ірына : Бібліяграфія / Т. У. Барташэвіч // Беларускія пісьменікі : Біябібліяграфічны слоўнік : у 6 т. / рэд. кал. І Багдановіч [і інш.]. – Мінск : Бел. энцыклапедыя, 1992. – С. 156-157.

Багдановіч, І. Крокі і хада : навукова-творчая бібліяграфія // Залатая горка / Ірына Багдановіч. – Мінск. – 2016. – С. 350-395.

Ірына Багдановіч / Лідская цэнтральная раённая бібліятэка імя Янкі Купалы; склад. Т. Бальцэвіч, рэд. Т. Зенюкевіч . – Ліда, 2008. – 8 с.